Дар ин бахш хабарҳои кӯтоҳ дар бораи рӯйдодҳо, ҳодисаҳо, изҳорот, дастовардҳо, арзёбиҳо, раддабандиҳо, пешгӯиҳо дар соҳаи роҳу нақлиёти кишвар, минтақа ва ҷаҳон ҷойгир карда мешаванд.
ДАР ТОҶИКИСТОН
Рустами Эмомалӣ даъват намуданд, ки назорати риояи қоидаҳои ҳаракат дар роҳҳои автомобилгард пурзӯр карда шавад. 6 феврал зимни баргузории иҷлосияи панҷуми Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати ҳафтум Раиси Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Раиси шаҳри Душанбе муҳтарам Рустами Эмомалӣ аз аъзои Маҷлиси миллӣ ва намояндагони воситаҳои ахбори омма барои шарҳу тавзеҳ ва ба аҳолӣ фаҳмондани мазмуну моҳияти тағйиру иловаҳои ба Кодекси ҳуқуқвайронкунии маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон воридгардида дар самти пурзӯр намудани ҷавобгарӣ барои риоя накардани қоидаҳои ҳаракат дар роҳҳои мошингард даъват намуданд.
Тавре аз Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе хабар доданд, дар айни замон бо мақсади ҳамлу нақли мусофирон дар шаҳри Душанбе дар маҷмуъ 14 ҳазору 126 нақлиёти истифодаи умуми мусофирбар, аз ҷумла 701 нақлиёти мусофирбари корхонаҳои коммуналӣ, 1210 микроавтобуси бахши хусусӣ ва 12 ҳазору 215 воситаи нақлиёти сабукрави таксӣ дар тавозуни корхонаҳои нақлиётии пойтахт қарор доранд.
Инчунин бо мақсади танзими ҳаракати воситаҳои нақлиёт дар доираи татбиқи лоиҳаи «Низоми зеҳнии сабти аксу видеоии қоидавайронкуниҳои ҳаракат дар роҳ, дар нуқтаҳои истгоҳи нақлиёти маршрутӣ ва хатҳои махсуси ҳаракат барои воситаҳои нақлиёти маршрутӣ пешбинишуда дар шаҳри Душанбе» ҳоло 149 камераи назоратӣ насб гардида, фаъолияти онҳо мавриди истифода қарор дода шудааст.
***
Дар Тоҷикистон қонуни нав дар бораи дастгирии содирот қабул карда мешавад, ки аз ҷумла беҳтар кардани инфрасохтори нақлиётии кишварро пешбинӣ мекунад. Қонуни нави «Дар бораи дастгирии содирот» ба истеҳсолкунандагони ватанӣ дар пешбурд ва тарвиҷи молҳо ва хизматрасониҳои худ дар хориҷи кишвар кӯмак мерасонад. Дар ин бора Агентии содироти назди Ҳукумати ҶТ хабар медиҳад.
Мақсади асосии қонуни нав фароҳам овардани заминаи ҳуқуқӣ барои кӯмаки давлатӣ ба содироти молҳо, корҳо ва хизматрасониҳои тавлидкунандагони ватанӣ мебошад. Қонун инчунин ба баланд бардоштани рақобатпазирии маҳсулоти кишвар дар бозорҳои байналмилалӣ нигаронида шудааст.
Қонун ба беҳтар шудани шароити сармоягузорон ва рушди соҳаҳои содиротии иқтисодиёт мусоидат хоҳад кард. Ҷанбаи муҳим рушди бозорҳои нав барои молҳои Тоҷикистон ва беҳтар намудани инфрасохтори нақлиётӣ хоҳад буд.
***
Аз соли 2026 тамоми шаклҳои роҳхат ва варақаҳо дар соҳаи нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон тавассути замимаи мобилӣ ба роҳ андохта шуда, ҳуҷҷатҳои электрони ҳамлу нақл ҳатмӣ мегарданд. Дар ин бора 8 январи соли равон дар ҷаласаи васеи ҳайати мушовараи Вазорати нақлиёти ҶТ таъкид карда шуд.
Дар айни замон корҳои асосӣ оид ба рақамикунонии соҳа дар шаҳри Душанбе, ВМКБ, вилояти Суғд, НТМ, минтақаҳои Кӯлоб, Бохтар ва Рашт пурра ба анҷом расида, фаъолияти корхонаҳои нақлиётӣ дар ин ҷойҳо тибқи барномаи рақамӣ ба роҳ монда шудааст.
Зикр карда шуд, ки дар натиҷаи татбиқи барномаи рақамикунонии варақаҳои роҳ шумораи онҳо афзуд ва нишондиҳандаҳои омории соҳа афзоиш ёфтанд.
***
Тоҷикистон дар доираи таодули нишондиҳанда соли 2025 аз Русия беш аз 1,2 миллион тонна маҳсулоти нафтӣ ва гази моеъ гирифтааст. Дар ин бора Вазорати энергетика ва захираҳои оби ҶТ хабар медиҳад.
Ин нисбат ба соли 2024 ба миқдори 180 ҳазор тонна (17,5%) зиёд аст. Сӯзишвории аз Русия овардашуда дар ҳаҷми умумии воридоти маҳсулоти нафтӣ ва гази моеъ аз ҷониби Тоҷикистон зиёда аз 70% - ро ташкил дод.
Ёдовар мешавем, ки Тоҷикистон аз соли 2013 дар доираи созишномаи дуҷониба сӯзишвориро аз ин кишвар бо шартҳои имтиёзнок (бе пардохти боҷҳои гумрукии содиротӣ дар қаламрави Русия) мегирад.
Дар маҷмӯъ, Тоҷикистон дар соли 2025 тақрибан 1,7 миллион тонна маводи сӯзишворӣ ва молиданӣ ворид кардааст.
Дар ҳамин ҳол, Вазорати энергетика ва захираҳои оби ҶТ дар бораи афзоиши ҳаҷми истихроҷи нафт дар кишвар хабар дод. Соли 2025 дар Тоҷикистон 18 546 тонна нафт истихроҷ шудааст. Дар муқоиса бо соли 2024 ин нишондиҳанда 2409 тонна афзудааст, ки 15 фоизро ташкил медиҳад.
***
Дар Душанбе дар як моҳ чанд ҳолати дуздӣ аз мошинҳо ба қайд гирифта шудааст. Дар моҳи январи соли равон дар пойтахт 15 ҳодисаи дуздӣ аз воситаҳои нақлиёт ба қайд гирифта шудааст, хабар медиҳад РВКД дар Шаҳри Душанбе.
Гуфта мешавад, ки дуздӣ аз дохили мошинҳо аз ҷумлаи ҷиноятҳои ташвишовар аст ва бинобар таҳлили оморӣ ин навъи ҷиноят афзоиш ёфтааст.
Дар натиҷаи содир кардани ҷиноятҳои зикршуда, ҳамлагарон маблағҳои пулӣ, телефонҳои мобилӣ, ҳуҷҷатҳо ва дигар амволи арзишманди шаҳрвандонро рабудаанд.
Илова бар ин, бо шикастани шишаҳо ва дигар қисмҳои воситаҳои нақлиёт ба соҳибони онҳо зарари зиёди моддӣ расонида шудааст.
Дар ҷараёни гузаронидани тадбирҳои фаврӣ-ҷустуҷӯӣ кормандони милитсияи пойтахт ҳамаи шахсони дар содир кардани ин ҷиноятҳо дастдоштаро дастгир карданд.
Аз ин рӯ, ба шаҳрвандон ва соҳибони воситаҳои нақлиёт тавсия дода мешавад, ки дар дар дохили мошинҳо пули нақд, телефонҳои мобилӣ, ҳуҷҷатҳо ва дигар ашёи қиматбаҳоро нагузоранд.
ДАР МИНТАҚА
Аз 1 феврали соли 2026 дар Узбекистон қарор «Дар бораи тадбирҳои иловагӣ оид ба рақамикунонии соҳаи таъмини бехатарии ҳаракат дар роҳ» ба ҳукми амал даромад. Дар ин бора Podrobno.uz хабар медиҳад.
Тибқи он дар соҳаи нақлиёт баъзе навовариҳо амалӣ карда мешаванд, аз ҷумла:
МАНЪИ ИСТИФОДА ВА БАҚАЙДГИРИИ МОШИНҲОИ КӮҲНА. Ҳамаи мошинҳое, ки аз истеҳсоли онҳо зиёда аз 50 сол сипарӣ шудааст, бояд аз қайд гирифта шаванд. Истисно мошинҳои антиқа мебошанд, ки ба онҳо рақамҳои махсуси давлатӣ дода мешаванд.
ҶОРӢ НАМУДАНИ СИЛСИЛАИ АЛОҲИДАИ РАҚАМҲОИ ДАВЛАТӢ БАРОИ БАЪЗЕ КАТЕГОРИЯҲОИ ТЕХНИКА. Ба ин рӯйхат мошинҳои «антикварӣ», мошинҳои боркаши вазнашон зиёда аз 44 тонна, техникаи махсус барои конҳо ва марокизи сангшиканӣ, таксиҳои хатсайрӣ, ки ба шахсони ҳуқуқӣ вобаста карда шудаанд, дохил мешаванд.
СОДА КАРДАНИ БАҚАЙДГИРИИ НАҚЛИЕТ. Аз шаҳодатномаи бақайдгирӣ суроғаи соҳиби он хориҷ карда мешавад ва баъзе ҳуҷҷатҳо ба таври худкор дар шакли электронӣ гирифта мешаванд.
СОДДА КАРДАНИ МЕХАНИЗМИ ҶУБРОН ҲАНГОМИ ТАЪХИР ВА БЕКОР КАРДАНИ ПАРВОЗҲО. Интиқолдиҳандагон муваззаф карда мешаванд, ки барои пардохти ғайринақдӣ терминалҳо ва суғуртаи пурраи масъулият дар назди муштариён дошта бошанд.
Тавассути тадбирҳои нав мақомоти кишвар мехоҳанд мошинҳои эҳтимолан хатарнок ва аз ҷиҳати экологӣ кӯҳнашударо аз роҳ дур кунанд ва навсозии парки автомобилиро суръат бахшанд.
***
Аз 1 январи соли 2026 дар Қазоқистон Кодекси нави андоз ба ҳукми амал даромад, ки он, аз ҷумла, тартиби пардохти андоз аз нақлиётро тағйир медиҳад. Дар ин бора Lada.kz хабар додааст.
Тибқи кодекси нав, ҳангоми ҳисоб кардани андоз аз мошинҳои сабукрав коэффитсиентҳои ислоҳот ворид карда мешаванд, ки андозро барои мошинҳои кӯҳна кам мекунанд:
10-20 соли истифода – андоз 30% кам мешавад, коэффитсиенти = 0,7.
Зиёда аз 20 соли истифода – андоз 50% кам мешавад, коэффитсиенти = 0,5.
Имтиёзи андоз барои як мошин барои як нафар дода мешавад.
Категорияҳои зерин озод карда мешаванд:
– собиқадорон;
– соҳибони унвонҳои «Халық қаһарманы» и «Қазақстанның Еңбек Ері;
– дорандагони ордени «Отан»;
– модарони серфарзанд («Мать-героиня», «Алтын алқа», «Күміс алқа»);
– шахсони маъюб.
***
Барои ронандагони таксӣ дар Қирғизистон мӯҳлати гирифтани иҷозатномаи мусофиркашониро тамдид карданд – акнун ҳуҷҷатҳоро то моҳи июли соли 2026 ба расмият даровардан мумкин аст. Дар ин бора АИ Sputnik Қирғизистон хабар додааст.
Дар аввал ин талабот бояд аллакай аз 1 феврал эътибор пайдо мекард, аммо то ҳоло каме бештар аз 8 ҳазор ронанда аз ин раванд гузаштанд.
Дар иттиҳодияҳои касбӣ ба иҷозатномадиҳӣ ба таври гуногун муносибат карда мешавад. Аксари ронандагони таксӣ изҳор медоранд, ки омодаанд қонунӣ кор кунанд, аммо хоҳиш мекунанд, ки расмиятчигӣ (бюрократия) коҳиш дода, талабот содда карда шавад. Ронандагон исрор меварзанд: иҷозатнома бояд ба як шахс дода шавад, на ба мошини мушаххас ё парки таксӣ.
Вазорати корҳои дохилии дохили ин кишвар рӯйхати ҳуҷҷатҳоро нав кард: акнун барои гирифтани иҷозатнома шиноснома, шаҳодатномаи ронандагӣ, шиносномаи техникии мошин, суғурта, маълумотномаи тиббӣ, маълумотнома дар бораи мавҷудият/набудани доғи судӣ, санҷиши техникӣ ва як қатор шартномаҳо зарур аст.
ДАР ҶАҲОН
Коршиносони кишварҳои ИДМ ислоҳотро ба Созишномаи ҳамкорӣ дар мубориза бо ҷинояткорӣ дар нақлиёт мувофиқа карданд. Коршиносони давлатҳои иштирокчии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ислоҳотро ба Созишномаи ҳамкорӣ дар мубориза бо ҷинояткорӣ дар нақлиет мувофиқа карданд. Дар ин бора хадамоти матбуоти Кумитаи Иҷроияи ИДМ хабар медиҳад.
Ҷаласаи иловагии гурӯҳи коршиносон оид ба мувофиқа кардани лоиҳаи Протокол дар бораи ворид намудани тағйирот ба Созишномаи ҳамкории давлатҳои аъзои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил дар мубориза бо ҷинояткорӣ дар нақлиет 5 феврал баргузор гардид.
Дар ҷаласа намояндагони Озарбойҷон, Арманистон, Беларус, Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Тоҷикистон ва Узбекистон, инчунин намояндагони Шӯрои вазирони корҳои дохилии ИДМ, Бюрои ҳамоҳангсозии мубориза бо ҷинояткории муташаккил ва дигар намудҳои хатарноки ҷиноятҳо ва Кумитаи Иҷроияи ИДМ иштирок карданд.
***
Чин аз фурӯши мошинҳои дорои дастаки дари электронӣ, аз сабаби ноамнии онҳо, даст кашид. Мақомоти кишвар истифодаи таҷҳизоти ноаёни дари электронии ev-ро манъ карданд. Чин аввалин кишваре гардид, ки аз чунин таҷҳизот, ки бори аввал аз ҷониби ширкати Tesla ҷорӣ шуда буд, даст кашид, навиштааст «Би-би-си».
Чунин қарор бо таваҷҷӯҳи афзояндаи танзимгарон ба бехатарии мошинҳои барқӣ дар пасманзари як қатор ҳодисаҳои марговар дар саросари ҷаҳон алоқаманд аст. Дар Чин ҳадди аққал ду садамаи маргбор бо иштироки мошинҳои барқии Xiaomi ба қайд гирифта шудааст: тибқи маълумоти пешакӣ, қатъи системаи барқӣ метавонад ба кушодани дарҳо монеъ шавад.
Бино ба иттилои расонаҳои давлатии Чин, тибқи меъёрҳои нав, мошинҳо танҳо дар сурати мавҷуд будани усули механикии кушодани дарҳо ҳам аз дохили салон ва ҳам аз берун ба фурӯш бароварда мешаванд.
***
Қоидаҳои нав дар системаи нақлиёти Аврупо эътибор пайдо мекунанд. Бахши нақлиёти Аврупо дар остонаи тағйироти бузург қарор дорад. Аллакай дар соли 2026 регламентҳои нав эътибор пайдо мекунанд, ки муносибати сохтори притсепҳои боркаш ва нимпритсепҳоро куллан аз нав дида мебароянд.
Мақсади ҷорӣ кардани қоидаҳои нав на танҳо таҳаввулот, балки инқилоби воқеӣ мебошад, ки ба баланд бардоштани бехатарӣ, самаранокӣ ва экологии боркашонӣ равона шудааст.
Маҳз кадом хусусиятҳои техникӣ тағйиир меёбанд ва чӣ гуна истеҳсолкунандагони пешбар имрӯз моделҳои барҷастаи худро ба талаботи фардо мутобиқ месозанд?
Навовариҳои асосӣ ба ду ҷанба дахл доранд:
МАҲДУДИЯТҲОИ ВАЗН. Иттиҳоди Аврупо ба нақша гирифтааст, ки ба санади 96/53/EC ислоҳот ворид кунад, ки ба афзоиши вазни иҷозатдодашудаи қаторҳои автомобилӣ барои мошинҳои аз ҷиҳати партови газҳо тоза (ZEV) имкон медиҳад. Ин вазни иловагии батареяҳоро ҳангоми кашолакунӣ ҷуброн мекунад.
ТАҶҲИЗОТИ ҲАТМӢ. Сухан дар бораи татбиқи ҳамаҷонибаи системаҳои пешрафтаи кӯмак ба ронандагон (ADAS) меравад, ба монанди системаҳои интеллектуалии назорати фишори ҳавои дохили чарх, ёрдамчиени ҳаракат дар хати трейлер ва инчунин стандартизатсияи интерфейсҳо барои пайвастшавӣ ба мошинҳои барқӣ.
***
Дар Чин меъёри (стандарти) нави мошинҳои барқӣ ҷорӣ карда шуд. Аз 1 январи соли 2026 дар кишвар стандарти нави ҳатмӣ ба кор шурӯъ кард, ки истеъмоли максималии нерӯи барқро барои мошинҳои дорои батарея маҳдуд мекунад.
Масалан, мошини барқии вазнаш то 2 ҳазор килограмм метавонад на бештар аз 15,1 киловатт-соатро барои тай кардани 100 километр роҳ сарф кунад.
Дар айни замон, дар Чин аллакай чунин меъёрҳо мавҷуданд, аммо онҳо танҳо тавсиявӣ мебошанд. Қоидаҳои нав онҳоро барои ҳамаи мошинсозон талаботи қатъӣ мегардад.
Коршиносон зикр мекунанд, ки ин ҳудуди мавҷударо тақрибан 11% сахттар мекунад. Аммо, аксари моделҳои маъмул аз пешвоёни бозор, ба монанди BYD ё Geely, аллакай ба маҳдудияти нав мувофиқат мекунанд.
***
Ширкате, ки муассисонаш шаҳрвандони Тоҷикистонанд, яке аз аввалин содиркунандагони мошинҳои барқӣ аз Чин гардид. Ширкати EcoCars, ки соли 2021 таъсис ёфтааст, яке аз аввалин ширкатҳои хориҷӣ мебошад, ки иҷозатномаи расмии Чинро барои содироти мошинҳои барқӣ гирифтааст, менависад «АП».
Пас аз пандемияи ковид, ширкати EcoCars аз ҷониби се тоҷик — Фаррух Пирумшоев, Фирӯз Пирумшоев ва Манучеҳр Шарипов таъсис дода шуд (ДАР АКС). Роҳи касбии онҳо аз соли 2012, вақте ки ҳарсе ба ин кишвар омаданд, бо Чин пайваст аст. Дар тӯли даҳ соли будубош дар Чин, аз аввалин автобусҳои барқӣ дар кӯчаҳо то бартарии технологии брендҳои чинӣ дар ҷаҳон, бо «инқилоби барқӣ» сарукор доранд.
Соли 2019 шарикон ширкатеро ба қайд гирифтанд, ки ба интиқоли мошинҳои барқӣ ба хориҷа машғул буд. Таҷрибае, ки пеш аз пандемия ва дар давраи он ба даст оварда шудааст, нуқтаи ибтидоӣ барои эҷоди минбаъдаи EcoCars гардид, ки он ҳамчун лоиҳаи алоҳида дар соли 2021 расман ба қайд гирифта шуд.
EcoCars мошинҳои барқии Чинро ба кишварҳои ИДМ ва дигар минтақаҳо интиқол медиҳад. Таҳвил ҳам бо миқдори хурд ва ҳам дар ҳаҷми калон вобаста ба ниёзҳои муштариен анҷом дода мешавад.
Айни замон, ҷуғрофияи таъминот зиёда аз 20 кишвар, аз ҷумла АМА, Қатар ва кишварҳои ИДМ-ро фаро мегирад. Ва Тоҷикистон барои EcoCars самти махсус боқӣ мемонад.
